Hal Kavramı Arapça kökenli olan “hâl” kavramı TDK’ya göre, bir şeyin içinde bulunduğu şartların veya taşıdığı niteliklerin bütünü, durum, vaziyet, tutum, tavır ve içinde yaşanılan zamanı ifade etmektedir. Sözlükte “değişme, dönüşme, durum ve tavır” gibi anlamlara gelen hâl kelimesi (çoğulu ahvâl) Arapça havl kökünden gelir. Birçok sûfî, kelimenin bu anlamından hareketle hali parlayıp sönen ve […]
Çok mertebeli nefs yapısı, insanın derununda fıtri olarak yaratılmış bir ontolojik mümkinatlar dizisidir. Bu dizilim kaotik bir yapıda değildir, merkezi bir dikey hat üzerinde yer alır. Bu hat can düzeyinden, en alt varoluş mertebelerine doğru uzanan bir hattır. Bu hatta sırat-ı müstakim denir. Bulunduğu nefs konumu ne olursa olsun, her insan, bu merkezi hat etrafında varlığını […]
Sufi Psikolojisi Sûfîler, insanın, beden ve ruhtan müteşekkil bir varlık olduğunu göz önünde tutmuş; bir yönüyle süflî, diğer yönüyle ulvî nitelikler taşıdığını belirtmişlerdir. Bu sebeple insanın aslını bozacak tuzaklara karşı, birtakım tedbirler alarak belirli yöntemler ile kendini korumasını telkin ve tavsiye etmişlerdir. İnsan tabiatı, kalp, nefis, ruh ve akıldan tertip edilmiştir. Bu tertip aynı zamanda […]
Molla Sadra, varlığın tümünü, var olan şeyler yada varlıklar (mevcud) olarak değil, tek bir realite (vücud) olarak görür ve bu vücudun çeşitli öz (mahiyet)lerle sınırlandırılması, birbirinden farklı varlıklarla ‘’varolan’’ bir çokluk görüntüsü verir. Molla Sadra, varlıklardaki çokluğa nispetle varlığın birliğini, güneşin ışıklarının güneşe olan nispetine benzetir. Güneşin ışıkları güneş değildir ancak aynı zamanda güneşten başka […]
Her şeyden önce varlık tasavvuru insan için bir güvenlik sorunudur. Öyle ise her şeyden önce insanın bu güvenlik sorunu çözülmeli, varlıkla ilgili güvenlik duygusu tatmin edilmelidir. Bu duygunun karşıtı, korku, kaygı ve endişedir. Çünkü varlık ve oluşa dair belli bir tasavvura sahip olmayan insan kendisini güven içinde görmediği için huzursuzdur. Söz konusu bu huzursuzluğun kaynağı […]
İslam düşüncesinde varlık ve oluşun ilk nedenini veya nedenlerini, varlıkların düzenini, kendisinde bu nizamın gerçekleştiği varlıkların bu nizam içindeki konumlarının nasıl oluğunu, yani bütün-parça ilişkilerinin nasıl olduğunun bilgisini ihtiva etmek zorundadır. Yani varolanların tümünü içine alan ve varolmanın anlamına dair genel bir bilgi vermelidir. Bu konuyla ilgilenenler böyle bir tasavvurun, Tanrı, âlem ve insana dair […]
Ruh Sağlığı Ruh sağlığı ya da ruhsal bozukluklar ile ilgili çok çeşitli söylemler günlük yaşamımızın bir parçası halindedir. Biz fark etmesek de gazeteler, televizyon, internet gibi iletişim ve bilgi edinmede kullandığımız araçlar ile bu söylemler bize ulaşmaktadır. Hatta sayısız kitap, film, dizi aracılığıyla psikopatolojiler ile ilgili farklı bilgiler günlük yaşantımızda yer alırlar. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) […]
Psikolojiye Göre Varlık Psikolojinin bugün uğraştığı problemlerin aslında bir zamanlar felsefenin uğraştığı problemlerin başka bir tarzı olduğunu görebilirsek psikolojinin felsefeden kopuşunun başarılı bir kopuş olmadığını da görebiliriz. Psikoloji bir bilim olarak bugün ne kadar saygın bir konumda duruyor olsa da aslında yakın geçmişi, ele aldığı araştırma nesnesi ve bu nesneyi incelediği metotları gereğince aslında hala felsefenin içerisinde durmaktadır. Bu […]
Varoluşçuluk (Egzistansiyalizm) Nedir, Ne Demektir? Yirminci yüzyılın ilk yarısının sonlarına doğru Fransa’da ortaya çıktı. Öncelikle bir felsefi akımdır. En önemli temsilcileri Martin Heidegger, Karl Jaspers, Jean-Paul Sartre, Gabriel Marcel ve Maurice Merleau-Ponty olmuştur. Felsefi bakımdan temelleri ise bunlardan önce Nietzsche, Kierkegaard ve Husserl gibi düşünürler tarafından atılmıştır. İnsanın kendi değerlerini kendinin oluşturabileceğini; geleceğini yine kendisinin […]
Çalışmamızla İlgili Önemli Felsefi Kavramlar Belit: Başka bir önermeye götürülemeyen ve kanıtlanamayan, böyle bir geri götürme ve kanıtı da gerektirmeyip, kendiliğinden apaçık olan ve böyle olduğu için öteki önermelerin temeli ve ön dayanağı olan temel önermeye belit, aksiyom ya da postulat denir. Ne türlü bir belitten yola çıkılırsa o türlü bir sonuca varılır. Belitlere dayanan […]
0-2 yaş beynin gelişim hızının en yüksek olduğu dönemdir. Çocuğu dış dünyayla iletişim kurmak, oyuncaklarla oynamak, arkadaşlarıyla vakit geçirmek gibi olabildiğince çok uyarana maruz bırakmak gerekir. Fakat çocuğu üretici ve interaktif bir uyarana maruz bırakmayıp da pasif tüketici haline getirdiğimiz, herhangi bir ekrana maruz bıraktığımız zaman büyüme sekteye uğrar hatta çok fazla maruz kalma durumunda […]
“Anayasa değişikliği yapmakla yeni anayasa yapmak arasındaki fark nedir?” sorusuna, şu anda üzerinde konuşulan mevcut darbe anayasası olarak anılan 1982 Anayasası’nı kaldırıp yerine 2024 Anayasası diyeceğimiz sivil, demokratik bir ortamda yeni bir Anayasa kanunu yapmak şeklinde cevap verebiliriz. Yeni bir anayasayla temelde vesayet ve anayasa kavramlarını yan yana getiren olumsuz algından kurtulmak amaçlanmaktadır. 18. Yüzyıldan […]
Bunalım ve krizlerle iç içe yaşamaya çalışan ve gittikçe daha zor bir hale gelen bu kaotik dünya ortamında kaybolmuş insana salt psikoloji verileriyle ulaşmakta yetersiz kalındığı deneyimlenmekte. 11 hafta süren bu seminerler dizisinde amacımız varoluş krizi ve yitirilmiş anlam arayışıyla günden güne duygusal, düşünsel ve davranışsal olarak zayıflayan insanı, var olma serüvenine çıkarmaktı. 1. Hafta: […]
Kaygı kişinin gelecekte karşılaşabileceği ve tehdit olarak algıladığı durumlara karşı verdiği duygusal tepkidir. Stresten farklı bir şey ama bambaşka bir şey değildir. Stresin kronikleşmesi kaygıdır. Panik atak dediğimiz sistemin vücuda gelen tehdit olmayan durumlarda da sanki tehdit varmış gibi davranmasıdır. Belirli bir düzeye kadar olan kaygı iyi bir şeydir. Bir araştırmaya göre sıfır kaygısı olan […]
Ayşe Sönmez ve Halenur Albayrak eşliğinde Anneliğin Yapısökümü Kolaj-Dekolaj Atölyesi’ni gerçekleştirdik. Kadınlığın ve anneliğin sınırları, toplumsal cinsiyet rolleri, anne olmanın kutsiyeti gibi konular ışığında, felsefi bir kavram olarak anneliğin yapısökümünü konuştuk. Yapısökümün sanatsal temelleri olan kolaj ve dekolaj sanatlarını kısaca dinleyip “Annelik nedir?” sorusunun cevabını sanat ürünlerimizle inşa ettik.
Bir kadın anne olduğunda kendi kadınlığına dair parçalar giderek kaybolmaya başlar. Bunda kadının kendi benliği, bireyleşme süreci, otantik kendisi önemli bir değişkendir. Kadın “Ben anne olmayı istiyorum, tercih ediyorum. Çocuklarımla ve evimde mutluyum. Kimin ne dediği, ne düşündüğü benim için çok önemli değil” diyorsa bu kadınlığı kaybettiği anlamına gelmeyebilir. Ama eğer sosyokültürel yapı ve konservatif […]
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ev sahipliğinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı 1. Sosyal Politika Bakanlar Toplantısına katıldık. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, toplantı sonucunda imzalanan bildiriyle Türk Devletleri Teşkilatı çatısı altında ortak çalışmalar yürütmek için somut bir adım attıklarını belirterek, şunları kaydetti: “Bildiride tüm bireylerin mutluluğu ve refahı açısından sağlıklı bir aile […]
Gazze’de 7 Ekim’den bu yana 20 bine yakın çocuğu katleden İsrail, umudun sembolu Filistinli çocukları ve gelecek tasavvurunu bilhassa hedef almaktadır. İnsanlık dışı saldırılara ve dünyanın içinde bulunduğu vicdan tutulmasına rağmen hayata inançla tutunmaya çalışan Gazzeli çocukların hayallerini geleceğe taşımalarına destek olmak için Hazar Derneği ve Kudüs Nuru Kadın ve Çocuk Derneği işbirliği ve YEKDER, […]
Derneğimiz ev sahipliğinde “Kardeşlik İftarı ve İstişare Toplantısı” gerçekleştirildi. Ramazan’ın manevi atmosferinden de faydalanılarak gerçekleştirilen Kardeşlik İftarına, Türkiye’de yaşayan yabancı devlet görevlileri, sivil toplum temsilcileri, milletvekilleri, Hazar Derneği mensupları ve diğer önemli isimler katıldı. Programın açılışında konuşan Derneğimiz Yönetim Kurulu Başkanı Ayla Kerimoğlu: “Biz programımızın adını ‘Kardeşlik İftarı’ koyduk çünkü nicedir İslam Dünyası olarak kardeşlik […]
Kötülük Üzerine Konuşmalar seri programının 5. haftasında konumuz “Kötülük ve Sinema” idi ve Tuba Deniz ile beraberdik. Deniz önce 20. Yüzyılın başından günümüze Dünya Sinemasının dönüşümünü ve bu dönüşümde kötülük kavramının etkisini anlattı. Lisbon Depremi, Birinci Dünya Savaşı ve özellikle İkinci Dünya Savaşı’nın insanların zihnindeki kötülük algısına etkisini ve etkinin de sinemaya yansıması üzerinde durdu. […]
Sanat denilince çok geniş bir çerçeve anlaşılsa da Kötülük Üzerine Konuşmalar programımızın ‘Kötülük ve Sanat’ oturumunda özellikle çağdaş sanat ağırlıklı görseller üzerinden kötülük meselesinin farklı izdüşümleri gündeme taşındı. Önceleri düşünce dünyası, “Tanrı varsa kötülük nasıl var?” sorusu ile ilgilenirken 20. yüzyılla birlikte yaşanan savaşlar ve insanın insana yaptığı zulümler, metafiziğin elenmesi ile de koşut olarak […]
Son Dönem Kadın Çalışmalarında Alternatif Yaklaşımlar programında Prof. Dr. Emel Topçu zoom üzerinden 4 hafta boyunca Amina Wadud, Riffat Hasan, Fatima Mernissi ve Asma Barlas’ı anlattı. Yayınları izlemek için:
Teknolojinin hızlı bir şekilde evrim geçirdiği, dijitalleşmenin hemen hemen her yönümüzü etkilediği günümüzde, ebeveynler olarak karşılaştığımız yeni zorluklar ve fırsatlarla baş etmek için bilinçli bir yaklaşım benimsemek oldukça önemlidir. “Dijitalleşme Çağında Ebeveynlik: Teknolojiyle Bilinçli ve Güçlü Bağlar Kurma Sanatı” adlı programımız, ailelerin dijital dünyada sağlıklı ve güçlü bağlar kurmalarına odaklanarak, teknoloji ile ebeveynlik arasındaki dengeyi […]
Kötülük üzerine konuştuğumuz bu program farklı perspektiflerden ve disiplinlerden izler taşıdı. Kötülüğün insanla, doğayla ve yaratıcıyla ilişkisi konu edilip günümüzde neye kötü diyoruz? İyiliği anlamak için kötülük zorunlu mu? Kimin, hangi davranışı ne zaman ve nerede kötülük olarak adlandırılır? Kötülük göreceli midir? gibi soruları Doç. Dr. Yaylagül Ceran Karataş koordinatörlüğünde altı hafta boyunca tartışmaya açtık. […]
İslâmî feminizm çerçevesinde ortaya konan akademik çalışmalar üç ana eksende ilerlemiştir. Bunlar İslâm Hukuku, Tefsir ve Hadis alanlarıdır. İslâmî feminizm dinî metinlerin klasik yorumlarının, erkek tecrübesi ve sorgulaması üzerine kurulu, içinde geliştikleri toplumun ataerkil düşünce tarzını ve kültürünü yansıttığını savunur. Bu nedenle tüm bu yerleşik yorum ve kabullerin kadın bakış açısı ile ele alınıp yeniden […]
Feminizm Türkiye’ye 19. Yüzyılın sonlarına doğru Osmanlı döneminde girmiş bir harekettir. Bu hareketten haberdar olan bir grup okumuş yazmış Osmanlı kadını feminizmi benimsemiş, bir hak mücadelesi geleneği oluşturmuş, dergiler çıkarmış, haklarını talep etmişler ve bu hakların bir kısmına da kavuşmuşlardır. Bu dönemdeki feminist hareketin belirgin özelliği, talep ettikleri haklar için dinden de meşruiyet üretme çabalarıdır. […]
Toplumsal cinsiyet kavramının icadı, literatüre girmesi Simone de Beauvoir’ın düşüncesiyle ilişkilidir. İkinci Cinsiyet kitabının mottosu olan “Kadın doğulmaz kadın olunur” sözünü anımsayalım. Simone de Beauvoir eşitlik isteyen bir düşünürdür. Bugünün diliyle söylersek “toplumsal cinsiyet eşitliği” talebinde bulunur. Fakat ortada bu eşitliği nasıl anlayacağımız ile ilgili bir sorun vardır. Aslında biyoloji bölümüne bakarsak Simone de Beauvoir […]
Türkiye’de, hatta Müslüman coğrafyada feminizm kelimesi İngilizce’de “conversation stopper” dediğimiz, yani konuşmayı durduran bir kelime olarak nitelendirilir. Çünkü birini feminist diye etiketlediğinizde o kişi toplumsal meşruiyetini kaybedebilir. Belki de bunun sebebi feminizmin ne olduğunu veya neyi hedeflediğini kavramsal olarak anlamanın zorluğu ya da feminizmi tek bir fraksiyonla genelleme eğilimidir. Bu yüzden konuşmama zemin olması için […]
“BM Kadın Avrupa ve Orta Asya Bölge Ofisi” tarafından düzenlenen 150’den fazla sivil toplum temsilcisi ile birlikte, perspektif alışverişinde bulunmak ve “Hızlanmayı Hızlandırmak” temalı, tüm kadınlar ve kız çocukları için toplumsal cinsiyet eşitliği ve güçlendirme gündeminin ilerletilmesine ilişkin tavsiyelerde bulunmak üzere bir araya geldik. Programda Avrupa ve Orta Asya’daki sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ile birlikte […]
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın da hazır bulunduğu programda kadına yönelik şiddete yönelik Dünya Sağlık Örgütü’nün son raporu hakkında bilgi verildi. Rapora göre dünya genelinde her üç kadından biri şiddete uğramaya devam ediyor. “Ölçemediğinizi yönetemezsiniz” Program amaç olarak kadına yönelik şiddet durumunda verilerin durumunu değerlendirmek, ihtiyaçları belirlemek, alanda yaşanan sorunlara ilişkin çözümleri […]
Vahyin tarihi, Kur’an’ın tarihi ve İslam davetinin inşa süreçlerinde insan faktörünü değerlendirirken Hz. Peygamber’in, sahabe olarak isimlendirdiğimiz nasıl bir nezih topluluk inşa ettiğini görüyoruz. İslam’ın mesajının ve Rasulullah’ın davetinin tüm insanları kapsadığını kadın veya erkek olarak bir ayrıma gidilmediğini müşahede ediyoruz. Ve İslam medeniyetinin kadınıyla erkeğiyle tüm insanların ortak çalışmaları ile oluştuğunu biliyoruz. Hal böyleyken […]
İsim psikolojisi, isimlendirmenin değeri, Esma- i Hüsna’nın tanımı ve önemi, Celal ve Cemal Tecellileriyle hayatı anlamlandırma, Manevi gelişim ve Psikolojik dayanıklılığı arttırmada rehberlik edecek isimler hakkında konuştuğumuz programımız dört hafta sürdü. Özkan, Allah’ın 99 isminin önemli vasıfları üzerinde durdu. “Allah” lafzının O’ndan başka hiçbir canlıya isim olarak verilmediğini söyledi ve Allah isminin etimolojisinden bahsetti. Dilbilimcilere […]
Hazar Derneği olarak 11 Ocak 2024 tarihinde Ankara’da Cumhurbaşkanlığı himayesinde gerçekleştirilen “Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Koordinasyon Kurul” toplantısına katıldık. Kurul Toplantısı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un katılımı ile gerçekleşti. ŞÖNİM’lerin Kadına Şiddetle Mücadeledeki Önemi Kurulun ilk toplantısının gerçekleştiği organizasyonda temel hedefin şiddet hiç yaşanmadan […]
Program açılışında Unicef Temsilcisi- BM Çocuk Hakları Savunucusu, yaptığı kısa konuşmada dünyada çocuklara yönelik eylem planlarının harekete geçirilmesi, çocukların korunması, cinsel istismar,şiddet ve hak mahrumiyetlerine yönelik çalışmalar yaptıklarını belirtti. Tüm bu çalışmalarında kolektif yetenekler ile gelişim gösterebileceğini aktardı. Sonrasında Bakanlık görevlisi Mahmut Aslan 6 Şubat depreminden sonra Kahramanmaraş’ta yaptıkları Sivil Toplum çalıştayından sonra bu konu […]
Çetinkaya ile iki gün süren eğitim boyunca kimi zaman sunumlar eşliğinde ilerlerken, kimi zaman da grup çalışmalarına katıldık. İlk gün kişilik, vizyon, misyon, değerler, swot analizi gibi konular üzerinde durduk. Kişilik konusunda kendimizi tanımak için sorduğumuz bazı sorular şöyleydi: Çalışma hayatımı anlamlı kılan neler var? Kime ve neye hizmet ediyorum? Sonunda ne elde edeceğim? Kim […]