Osmanlı’da Cariyelik Müessesesi

Hazırlayan: Yorum yapılmamış Paylaş:

Dr. Betül İPŞİRLİ ARGIT

14 Aralık 2010

“Onsekizinci Yüzyıl İstanbul’unda Osmanlı Saray Hareminden Çırağ edilen Cariyeler (Sarayîs)”

“Bu çalışma; azad edilerek saraydan çırağ edilmiş olan cariyelerin hayatlarını inceler ve yaşamlarını farklı açılardan değerlendirmek suretiyle saray içindeki rollerini ve yerlerini görmeye çalışır. Saraya mensup olmanın patronaj ilişkileri ile neticelendiğini ve haremde başlayan patronage ağının saraydan çıktıktan sonra da devam ettiğini belirtir. Saraydan çırağ olmanın padişah hanesi ile olan ilişkileri zayıflatmadığı aksine karşılıklı menfaate dayalı yeni bir ilişkinin başladığını ifade eder.

Evlilikleri, nerede ikamet ettikleri, maddi dünyaları ve hayır işleri gibi hayatın farklı alanlarını patronaj perspektifinden değerlendirerek, devam eden ilişkinin, çırağ edilen kadınlar ve padişah hanesi için hangi anlamlara gelebileceğini sorgular. Saray ile ilişkinin devam etmesi, azad edilerek saraydan çırağ edilen kadınların hayatlarının her safhasını etkilediği, ve bu kadınlara harem içindeki statülerine paralel olarak muhtelif avantajlar ve menfaatler sağladığını belirtir. Diğer taraftan, çırağ edilen bu kadınların saraydan çıktıktan sonra dahi hanenin menfaatlerini kolladığı, evlilikler yoluyla sadık haneler oluşturarak, saray muhitinin oluşmasına katkıda bulunarak, saray kültürünü halka taşıyarak ve mimari faaliyetler yolu ile şehir hayatına katkıda bulunmak gibi muhtelif yollar ile padişah hanesinin gücüne ve itibarına katkıda bulundukları görülür.

Sonuç olarak bu çalışma, dönemin politik şartları içinde, padişah hanesinin sadık müttefikleri olan saraydan çırağ edilmiş bu kadınların, saray politikasının işleyişinin önemli bir parçası olduklarını vurgular.”

Not: Program hakkındaki notlar, konuşmacımız Betül İpşirli Argıt tarafından hazırlanmıştır.

 

 

Önceki Yazı

Günümüzde Sabataycılık / Dönmelik Meselesi Üzerine Düşünceler

Sonraki Yazı

İttihat ve Terakki Dönemi

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir