Yasa Koyucunun Maksatları

Hazırlayan: Yorum yapılmamış Paylaş:

Araştırmacı – Yazar Ali BULAÇ

Klasik çalışmalarda ‘Mekasıdüş’şeria’ olarak ifade edilen ‘yasa koyucunun maksatları’  dini anlamada ve uygulamada başvurulacak önemli bir usuldür. Konunun öneminden dolayı işlediğimiz programın kısa bir özetini istifadelerinize sunuyoruz:

Din, gelenek ve modernlik, her birinin içerdiği ve topluma verdiği mesajlar sebebiyle birbirinden ayrılmalıdır.

Öte yandan gelenek ve dinin birçok örtüşme noktası olduğu gibi modernlik ile din arasında da örtüşen noktalar olabilir. Bu tabii bir durumdur. Modern dünyada yaşanan ve  hakkı  adaleti yaşatan bir olgu sırf modern dünyanın ürünü diye karşı çıkılamaz. Örneğin; bir zamanlar kadının seçme ve seçilme hakkı gelenekte olmadığı için bu uygulamaya karşı çıkılmıştır. Halbuki dinin maksadı iyi okunduğunda tam aksine bu hakkın verilmesine ve kullanılmasına karşı çıkmak abestir.

Cahilliye devrinde kadının miras olarak varislere aktarılan bir mal gibi görülmesine Kur’an’ın tavrı önemlidir. Kur’an’ın bunu önce yasaklaması ve kadına bugün modern dünyada olduğu gibi miras hakkı vermesi, dinin maksadını anlatmaya elverişli örnektir.

Kur’an’da ve Sünnet’te olan bir hükmü anlama noktasında iki ayrı  görüş vardır.
Birinci görüş İmam Serahsi’nin görüşüdür ki; ayet ve hadisi göründüğü gibi uygulama şeklidir.
İkinci görüş ise İmam Şatıbi’nin görüşüdür ki; Kur’an ve hadisin görünüşteki hükmünün yanında hangi toplum ve şartlarda indiğini ve yasa koyucunun, bu hükmü hangi amaçla koyduğunu anlamaya çalışarak uygulamaya dayanır.

Eğer İmam Şatıbi’nin görüşü benimsenirse hükmün illetinin anlaşılması gerekir. İlleti ya metnin bizzat kendisi verir ya da icma veya içtihad ile bulunur. Böylece bulunan illete dayalı yeni hükümler konabilir.”

Not: Programın özeti, deşifre üzerinden yapılmıştır.

Hazırlayan: Ayla Kerimoğlu
Önceki Yazı

Hadis Usulü

Sonraki Yazı

Modern Tefsir Ekolleri

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir