Suça Sürüklenen “Çocuklar”; Fail mi, Kurban mı?
TBMM Sunumu
17 Şubat 2026
Çocukların suça sürüklenmesine yol açan nedenlerin tüm boyutlarıyla incelenmesi, koruyucu ve önleyici mekanizmaların geliştirilmesi ve çocukların toplumsal yaşama etkin katılımlarının sağlanmasına yönelik yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla kurulan TBMM Araştırma Komisyonu’na, Komisyon Başkanı Sayın M. Pervin Tuba Durgut’un daveti üzerine Hazar Derneği olarak katılım sağladık. Bu kapsamda gerçekleştirdiğimiz “Suça Sürüklenen Çocuklar: Fail mi, Kurban mı?” başlıklı çalıştayın raporunu Komisyon üyeleriyle paylaştık.
Sunumumuzda, çocuğu suçtan koruma yaklaşımının ve çocuk adalet sistemindeki mevcut işleyişin yapısal sorunlarını ele aldık; önleyici ve bütüncül bir perspektifle geliştirdiğimiz stratejik çözüm ve politika önerilerini aktardık. Suçla mücadelede yalnızca cezai tedbirlere dayalı yaklaşımların yeterli olmadığını; erken müdahale, aile temelli destek, psikososyal güçlendirme ve eğitim odaklı uygulamaların önceliklendirilmesi gerektiğini vurguladık.
Ayrıca, kamu–sivil toplum iş birliği çerçevesinde yürütülecek rehabilitasyon çalışmalarının devletin yükünü hafifleteceğini ve çocukların yeniden toplumsal hayata kazandırılmasında daha etkili sonuçlar üreteceğini, dünyadan örneklerle ortaya koyduk; Türkiye için uygulanabilir çözüm önerilerimizi sunduk.
Çocuğun “suç kimliği” ile değil, geliştirilmesi gereken potansiyeli ile değerlendirilmesi gerektiğini; suça sürüklenmeden önce korunması ve yönlendirilmesi gereken bir birey olarak ele alınmasının esas olduğunu ifade ettik. Bu bağlamda onarıcı adalet, diversiyon uygulamaları ve eğitim temelli infaz modellerinin, toplum ve devletin sorumluluk paylaşımı içinde birlikte işletildiği bir sistemin gerekliliğini dile getirdik.
Çocukların işlediği suçun çoğu zaman bir yardım çağrısı olduğuna dikkat çekerek, cezalandırma merkezli yaklaşımlar yerine çocukları kazanmayı hedefleyen, şefkat ve sorumluluk temelli bir adalet anlayışının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladık. Sunumumuzun ardından Komisyon üyelerinin sorularını yanıtladık ve çalıştay çıktıları üzerinden çocuk adalet sistemine ilişkin temel yaklaşımımızı ayrıntılı biçimde paylaştık.
