Kozanlı Hasan Hoca; Görünen Bir Ömür, Görünmeyen Bir Emek
1927 yılında doğan Kozanlı Hasan Hoca, ömrünü ilme ve insan yetiştirmeye adamış örnek şahsiyetlerden biri. Kendi eğitimini sürdürürken aynı zamanda talebe yetiştirmiş; Kur’an Kurslarının yaygınlaşmasına öncülük etmiş, vaazlarıyla halkı irşad etmeye çalışmıştır. İmam Hatip Liselerinin açılmasıyla birlikte kuruluş çalışmalarında öncü rol almış, daha da önemlisi, zamanının ötesinde bir öngörüyle kız çocuklarının da bu eğitimin içinde yer alması için gayret göstermiştir.
Bütün bunları kendi imkânlarıyla yürütmüş; sadece maddi destek vermekle kalmamış, çevresindeki insanları da hayır hizmetleri için harekete geçirmiştir. Öğrencilerinin yalnızca eğitimleriyle değil, kişisel ihtiyaçlarıyla da ilgilenmiş; onları daha eğitimleri devam ederken sorumluluk almaya teşvik etmiş, ilmî ve şahsî gelişimleri için çaba göstermiştir.
Hasan Hoca, yalnızca bir âlim değil, aynı zamanda yaşadığı çevreyi dönüştüren bir aksiyon insanı. Yedi çocuk babası olarak ailesinde de sevgi, nezaket ve sorumluluk anlayışıyla örnek olmuş; geride insanların hayatına dokunan kalıcı bir iz bırakmıştır.
Bu izleri takip ederek bu sesi gelecek kuşaklara ulaştıran ise kızı Kadriye Avcı Erdemli olmuştur. Kadriye Hanım babasının hayatını kitaplaştırarak yalnızca aile tarihine değil, toplumsal hafızaya da kıymetli bir katkı sunmuştur.
Ancak kitabı okurken beni daha çok etkileyen Fatma Hanım oldu.
Kadriye Hanım, annesini anlattığı sayfalarda, Hasan Hoca’nın ilim yolculuğu nedeniyle evin ihtiyaçlarına yeterince vakit ayıramadığını, bazen çocuklarını uzun süre göremediğini ve ailenin geçimini sağlamada zorlandığını açık yüreklilikle anlatıyor.
Tam da burada kitabın görünmeyen kahramanı ortaya çıkıyor.
Fatma Hanım…
Yedi çocuğunu büyüten, evin bütün yükünü omuzlayan, bağda bahçede çalışan, yazlık ve kışlık erzağı hazırlayan, kızlarının elbiselerini diken, odun taşıyıp sobayı yakan, Hasan Hoca’nın misafirlerini yemekli ve yatılı ağırlayan; bütün bunları ise büyük bir nezaketle ve neredeyse hiç şikâyet etmeden yapan bir kadın…
Sessizce verdiği bu büyük emek, Hasan Hoca’nın yürüttüğü ilmî faaliyetlerin görünmeyen zeminini oluşturmuş. Belki de Hasan Hoca’yı Hasan Hoca yapan en önemli desteklerden biri, Fatma Hanım’ın bu görünmez emeği olmuş.
Kadın tarihi açısından bakıldığında Fatma Hanım yalnız değildir. O, tarih boyunca büyük işlerin arkasında duran ama isimleri çoğu zaman kayda geçmeyen binlerce, belki milyonlarca kadından biri. Fedakârlıkları “görev” olarak görülmüş, emekleri sıradanlaştırılmış, hikâyeleri çoğu zaman anlatılmamıştır. Oysa toplumsal hafıza, yalnızca ön safta görünenleri değil, arka planda büyük yükleri omuzlayanları da hatırladığında tamamlanır.
Bu nedenle kitabı yalnızca bir din âliminin biyografisi olarak değil; görünür başarı ile görünmeyen emeğin birlikte nasıl bir hayat inşa ettiğini gösteren değerli bir tanıklık olarak okudum.
İlim sahibi olmayı yaşamak ve yaşatmak için mücadele eden aksiyoner bir hoca ile eşine derin bir sadakatle bağlı, büyük fedakârlıklar içinde ailesini ayakta tutan bir kadını birlikte okumak; emek, adalet ve hakkaniyet üzerine yeniden düşünmeme vesile oldu.
Hasan Hoca’nın hayatına elbette büyük bir saygı ve gıptayla baktım. Ama kitabı bitirdiğimde benim asıl kahramanım Fatma Teyze oldu. Kızının kaleme aldığı kitapta bile kendisine yalnızca on bir sayfa ayrılmış olan bu sessiz kahramana derin bir saygı duydum.
Tarih boyunca yaptıkları büyük fedakârlıklara rağmen isimleri çoğu zaman anılmayan, emekleri görünmez kalan bütün kadınlar adına Fatma Teyze’yi saygıyla selamlıyor; Hasan Hoca’yı ve hayat arkadaşını rahmet ve minnetle anıyorum.
Bu kitap bize yalnızca başarılı bir hocanın hikâyesini değil, büyük hayatların çoğu zaman görünmeyen omuzlar üzerinde yükseldiğini de hatırlatıyor. Bu yönüyle eser, yalnızca bir biyografi değil; aynı zamanda emek, vefa ve toplumsal hafıza üzerine düşünmeye davet eden kıymetli bir tanıklığa işaret ediyor.
Ayla Kerimoğlu
19 yorum
Bir biyografiyi okumak, yalnızca bir insanın kronolojik hayat hikâyesine tanıklık etmek demek değildir; o hayatın gölgesinde kalan, onu inşa eden gizli mimarları ve toplumsal hafızanın kırılma noktalarını da keşfetmektir Sevgili meslektaşım Kadriye Avcı Erdemli’nin kaleme aldığı ve okurundan gördüğü büyük teveccühle 2. baskısına ulaşan “Kozanlı Hasan Hoca; Görünen Bir Ömür, Görünmeyen Bir Emek” adlı eser, tam olarak bu hakikatin çarpıcı bir vesikası olarak karşımızda duruyor
Hazar Derneği Başkanı Ayla Kerimoğlu’nun da satırlarında çok doğru ifade ettiği gibi; metni okurken zihnimizde iki farklı nehir akıyor
Bir tarafta 1927 doğumlu, ömrünü ilme, talebe yetiştirmeye ve İmam Hatip okullarının harcını karmaya adamış, kız çocuklarının eğitimi için zamanının ötesinde bir vizyon ortaya koymuş bir aksiyon insanı: Kozanlı Hasan Hoca Onun bıraktığı kalıcı iz, bir memleketin ilim ve irfan tarihidir
Ancak bir yazar kadrajından bakıldığında, kitabın asıl sarsıcı ve edebiyatı besleyen damarı, o görünmeyen emeğin ta kendisinde, yani Fatma Hanım’da gizli
“Hasan Hoca’yı Hasan Hoca yapan en önemli desteklerden biri, Fatma Hanım’ın bu görünmez emeği olmuş.”
Bu toprakların ruhunu, emeği, vefayı ve adalet duygusunu yeniden düşünmemize vesile olan bu eseri yürekten kutluyor; Hasan Hoca’yı ve onun ömrüne zemin olan Fatma Teyze’yi rahmetle anıyorum
İkinci baskın hayırlı, okurun ve yolun daima açık olsun sevgili Kadriye hocam 🫶🏻
Teşekkür ederim Zahit Bey, Allah razı olsun. Darısı sizin kitabınıza…
Merhaba, doğrusu kitabı okuduğum zaman o kadar hoş duygular hissetmiştim ki. Kadriye Arkadaşım, yalnızca babasını anlatmamış, onunla birlikte hem Kozan’ın hem oradaki dini eğitim ve geleneğin seyrini de bizlere göstermeye çalışmıştı. Zaman zaman kullandığı yerel kelimeler, yöresel anlatılar yüzünüzde hoş bir tebessüm oluşturabildiği gibi, gündelik yaşamın nasıl bir çaba ile eğitim, öğrenimle dokunabileceğinin, tek olmanın salih amel için yola çıkıldığında nasıl da çoğullaşabildiğinin örnekliği ile ümit etmek için hayatta ne çok fırsatların olduğunu da fark ettirerek sizi kalbi bir güvene de kavuşturuyor. Bütün bu anlatının gerçekten de görünmez kahramanıydı, Anne Fatma Hanım. Ayla Hanımın yazdığı çok kıymetli ve görünmezlik perdesi ile örtülü milyonlarca kadından biri olarak Fatma Hanım’ı görünür kılan yazısı, benim de kitapta buruklukla “keşke daha çok anlatılabilseydi” diye düşündüğüm bir bölüm olmuştu. Umarım Kadriye arkadaşımız, o güzel kalemi, duyarlı anlatısıyla Fatma Hanım’ın kahramanı olduğu bir kitapla bize yeniden ses verir. Selam ile.
❤️❤️❤️
Hasan Hoca ilmiyle amil olan yaşantısıyla insanlara örnek bir şahsiyetti .Samimiyeti ve hikmetli anlatımıyla bizlerin üzerinde derin etkiler bırakmış hocamızın başkalari tarafindan da taninmasi ve onlara fayda sağlamasi açısından kitabi herkesin okumasını tavsiye ederim.
Babam Hasan Hoca’nın ders halkasında yer almış birisi olarak yaptığın bu samimi yorumun için çok teşekkür ederim Saime’cim, Allah razı olsun ❤️😘
Din Hizmetine Adanan Bir Ömür:Hasan Hoca kitabının yazarı Kadriye ile fakülteye kayıtta tanışıp ondan sonra da bazen fiziksel bazen de gönülden birlikte olmaya devam ettik. Babasını kaybetiğinin üçüncü gününde kayıta gelen o acılı ve bir o kadar hayran genç kızdan hep dinlemiştim. Hafızamın derinliklerine kayıtlı olan detayların kitap olarak yazılması aşamasını da birbirimizle paylaştık. Tabii ki, basılınca hemen okudum ve yüzyüze yorumladım. Hasan Hoca konusuna şartlanmışlığımızdan dolayı Fatma Hanım’la ilgili Ayla Hanım’ın yorumlarını okuyunca gözden kaçırdığımız önemli bir noktayı fark ettim.
Kitaptan dolayı kalemine sağlık canım arkadaşım. Yorumundan dolayı da Ayla Hanım’ın kalemine sağlık.Teşekkürler.
Şahane bir yorum, teşekkür ederim Hatice’cim.
Üniversiteye kayıtta karşılaşıp bir çok yolumuzu birlikte yürürken, kitaplarımız da yakın tarihlerde basıldı. Ben “Kozanlı Hasan Hoca” derken sen de “İlk Mektup” diyerek gerçek hayattan esinlenilmiş şahane bir kitapla buluşturduğun için de teşekkür ederim.
Arkadaşımız Ayla yapmış yapacağını yine, yıllardır Kadın çalışmaları yapan bir yazardan beklenen bir yorumla bir çoğumuzu derinden etkiledi. Ayla Hanım’a tekrar teşekkür ediyorum; ihmal edilmiş bir konuya dikkat çektiği için Rabbim ondan razı olsun. Her türlü işlerini âsân eylesin
Kaleminize sağlık
Din hizmetlerine adanan bir ömür: Hasan Hoca kitabının yazarı üniversiteden sınıf arkadaşım olduğu için kitabın yazılış aşamasından haberim olmuştu çıkmasını sabırsızlıkla beklemiştim çıkınca da birkaç saat içinde okumuştum arkadaşım sohbetlerimiz de zaman zaman babasından bahsederdi ama kitabı okuyunca Hasan Hocanın çok önemli bir din alimi olduğunu ve yaşadığı çevrede çok derin izler bıraktığını öğrenmiş oldum Hasan hocanın öğrencileri ile kurduğu bağ onları yetiştirirken izlediği metotlar beni çok etkilemişti kitabın yazarının rahmetli annesi Fatma teyzeyi de tanıma imkanım olmuştu son derece fedakar çalışkan eşinin vefatından sonra da çocuklarının en güzel şekilde yetişmesi için hiçbir fedakarlıktan kaçınmayan bir anneydi Ayla Hanım’ın Fatma teyze hakkındaki yorumlarını çok kıymetli buldum Ayla Hanımın tarih boyunca çok önemli izler bırakmış kadınların yanına Fatma teyzenin adını da eklemesi bir hakkın teslimi olmuş arkadaşımı yazdığı bu kıymetli eserden dolayı tebrik ediyorum Hasan Hoca’ya ve Fatma teyzeye rahmet diliyorum ve her ikisinide saygıyla anıyorum. Mekanları cennet olsun inşallah
Bu samimi yorumun için çok teşekkür ederim Canan’cım ❤️❤️❤️
Bu kitapta dedemle ilgili anlatılanların eksiği var fazlası yok. Torunlarından bir tek ben dedemi hatırlama ve onun dokunuşuna erişme şansı yakaladığım için çok şanslıyım. Dedem,sanki yaşayan sahabe idi. Dayıma ”Abdussamet,git İmam Hatip inşaatını sula”dediğinde,ben de dayımın bisikletinin arkasına biner,dayım inşaatı sularken ben de onun etrafında dolanırdım. Ben halen,cuma günleri namaz için dedemin evinin yanındaki camiye giderim. İnanın her defasında o günlere gider dedemli günlerdeki gibi huzur dolarım.
Kalemine sağlık Şahincim, beni de o günlere götürdün. Allah razı olsun ❤️❤️❤️
“Din Hizmetine Adanan Bir Ömür: Kozanlı Hasan Hoca” kitabını ben de okuyup çok etkilenenlerden oldum. Roman tadındaki akıcı anlatımı sayesinde bir solukta okunan, duygu yüklü bir eser.
Hasan Hoca’nın hasta yatağında bile Kız İmam Hatip binasının tamamlanması için çaba göstermesi, öğrencilerini son nefesine kadar düşünmesi beni en çok etkileyen yönlerinden biri oldu. Namaz kılmaktan alnında oluşan yaranın izini vefatına kadar taşıması, ardından yakılan ağıtlar ve yazılan şiirler ise onun insanların gönlünde ne kadar derin bir yer edindiğinin en güzel göstergesi.
Ayrıca Ayla Hanım’ın yorumunda, Hasan Hoca’nın ilim yolculuğundaki en büyük destekçilerinden olan Fatma Teyze’yi özellikle öne çıkarmasını çok anlamlı buldum. Çoğu zaman gözden kaçabilecek bu kıymetli desteği fark edip vurgulaması takdire şayan. Ayla Hanım’ı bu güzel, duyarlı ve ufuk açıcı yorumundan dolayı gönülden tebrik ediyorum.
Emeği geçenlerden Allah razı olsun. Böyle örnek şahsiyetlerin hayatlarının yeni nesillere aktarılması büyük bir hizmettir.
Sevgi Karaçuha
Teşekkürler Sevgicim, Arkadaşımız Ayla, Kozanlı Hasan Hoca’nın her şekilde yanında olan sevgili eşi Fatma Hanım’ın şahsında tarihte güçlü kadınlara dikkat çekerek yine yapmış yapacağını, senin de Ayla’nın elinize kaleminize sağlık. Allah razı olsun ❤️❤️❤️💐
Kozanlı Hasan Hoca benim dedemdir. Dedem vefat ettiğinde ben henüz 4 aylıkmışım. Bu nedenle onu tanıma imkânım olmadı ancak çocukluğumdan itibaren onun dürüstlüğünü, çalışkanlığını, ilim uğruna verdiği mücadeleyi ve ilmiyle amel eden örnek bir hoca olduğunu dinleyerek büyüdüm.
Asıl büyüdüğüm kişiyse dedemin muhterem eşi, anneannem Fatma Hanım oldu. Hayatı boyunca çalışkanlığı ve fedakârlığıyla ailemize örnek olan anneannem, bana göre de isimsiz kahramanlardan biridir. Bu yüzden Ayla Kerimoğlu’nun kitapla ilgili kaleme aldığı değerlendirmede Fatma Hanım’a ve onun temsil ettiği görünmeyen kahramanlara dikkat çekmedi beni derinden etkiledi.
Ne kadar isabetli ve içten tespitlerde bulunmuşsunuz Ayla Hanım. Hasan Hoca’nın hizmet dolu hayatını anlatırken, onun yanında aynı mücadeleyi sessizce omuzlayan eşinin emeğini de görünür kılmanız çok kıymetli. Kaleminizin gücü, olayları sadece aktarmakla kalmayıp okuyucunun gönlüne dokunabilmesinde kendini gösteriyor.
“Din Hizmetine Adanan Bir Ömür: Kozanlı Hasan Hoca” kitabına dair yaptığınız değerlendirme için sizi tebrik ediyor; anneannem ve onun gibi adı çok bilinmeyen fakat büyük fedakârlıklarla nice hizmetlerin arkasında duran gerçek kahramanlara dikkat çektiğiniz için gönülden teşekkür ediyorum.
❤️❤️❤️
Din Hizmetine Adanan Bir Ömür: Kozanlı Hasan Hoca kitabını büyük bir ilgiyle ve hayranlıkla okudum. Sade, samimi ve hikâye tadındaki akıcı üslubu sayesinde kitabı elime aldığımda bırakmak istemedim. Kitap bittiğindeyse geriye hoş bir tat ve üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken pek çok ders kaldı.
Bu eserde, Hasan Hoca’nın din hizmetine adanmış örnek hayatını yakından tanıma fırsatı buldum. Özellikle öğrenci yetiştirme konusundaki azmi, fedakârlığı ve bitmek tükenmek bilmeyen gayreti beni çok etkiledi. Talebeleriyle olan münasebetlerinde gösterdiği sabır, şefkat ve özveri, gerçek bir eğitimcinin ve gönül insanının nasıl olması gerektiğini gözler önüne seriyor.
Kitapta dikkatimi çeken hususlardan biri de Hasan Hoca’nın aile hayatı oldu. Yazarın da işaret ettiği gibi, “mum dibine ışık vermez” anlayışının aksine, çevresini aydınlatan bir insanın kendi evlatlarını da aynı ışıkla aydınlatabileceğini gördüm. Çocuklarının manevi eğitimine verdiği önem ve onlara bıraktığı vasiyet, onun hayatının sonuna kadar dini doğru yaşama ve takva üzere bulunma idealinden vazgeçmediğini gösteriyor.
Ayrıca, zeki çocukların ilim ve hocalık yoluna yönlendirilmesi gerektiği düşüncesini ilk kez bu kitapta okudum ve üzerinde düşünmeye değer buldum. Hasan Hoca’nın hayatı boyunca ortaya koyduğu hizmetler ve geride bıraktığı talebeler, bunun ne kadar önemli bir bakış açısı olduğunu gösteriyor.
Bu vesileyle, böylesine örnek bir âlimin hayatını kaleme alarak onu yeni nesillere tanıtan kıymetli kızı Kadriye Avcı Erdemli başta olmak üzere, satır aralarında Hasan Hoca’nın en büyük destekçilerinden biri olan muhterem eşi Fatma Hanım’ı da bizlere tanıtan Ayla Kerimoğlu’na teşekkür ediyorum. Allah kendilerinden razı olsun.
Bu kitap, sadece bir biyografi değil, ilme, irşada, aileye ve güzel ahlaka adanmış bir ömrün ibret ve ilham dolu hikâyesidir. Din hizmeti yolunda yürüyenler kadar, güzel bir insan olmanın örneklerini görmek isteyen herkesin okuması gereken kıymetli bir eser olarak hafızamda yer etti.
👏👏👏❤️